"УСЁ МАГЧЫМА, ГАЛОЎНАЕ – ВЕРЫЦЬ У СЯБЕ І СТАНАВІЦЦА ЛЕПШ". ЯГОР ХАЎРАТОВІЧ ПРА ПЕРАМОГУ НА ЧЭМПІЯНАЦЕ БЕЛАРУСІ І МЭТЫ НА БУДУЧЫНЮ
18 ЖНІЎНЯ 2020
133


Чэмпіянат краіны, які завяршыўся два тыдні таму, пакінуў пасля сябе мора ўражанняў. Адным з тых, хто здолеў на галоўным старце сезона ярка праявіць сябе, стаў новаспечаны лідар на дыстанцыі 400м з бар'ерамі Ягор Хаўратовіч. 51.59 – гэта новы асабісты рэкорд і хуткія секунды для беларускіх бар’ерыстаў за апошнія тры гады. І відавочна не мяжа для падрастаючага магілёўскага спартсмена. Гэтаму хлопцу толькі 18 гадоў, і ён толькі першы год выступае ў юніёрскім узросце. Прама цяпер яго секунды размяшчаюцца на восьмым радку сусветнага сезона ў катэгорыі U20 і на трэцяй – еўрапейскага. А яшчэ Ягор – самы малады чэмпіён Беларусі з 2011-га года! Летні спаборніцкі сезон для яго ўжо завершаны, услед за невялікім адпачынкам рушыць услед падрыхтоўка да будучых стартаў, а пакуль мы пагутарылі з нашым бягуном і даведаліся, як ён адчувае сябе ў ролі пераможцы галоўнага нацыянальнага форуму.

Якія эмоцыі адчуў ад сваёй першай дарослай перамогі?

- Я нават не ведаю, як апісаць гэтыя адчуванні. Калі прыбег першы, у галаве прамільгнула: «Так, ура, перамога!» Але спачатку яна ўспрымалася, як і ўсе папярэднія, не было нейкіх узнёслых думак пра тое, што я выйграў. А праз нейкі час пад уздзеяннем сяброў, якія мне казалі: «Ягор, ты ж чэмпіён Беларусі!» – ужо прыйшло ўсведамленне таго, што я зрабіў гэта, я да гэтага так доўга ішоў і я гэтага дамогся!


У папярэднім забегу ты ўсталяваў асабісты рэкорд і паказаў лепшы час, але ў фінале барацьба ішла да апошніх метраў дыстанцыі – Кірыл Борыс накатваў на фініш. Ты сказаў, што не чакаў, што сапернікі будуць так падціскаць. На старт выходзіў з думкамі толькі пра першае месца? Быў упэўнены ў сабе?

- Выходзячы на старт у фінале, я хваляваўся і, напэўна, не думаў пра тое, што павінен выйграць. Я ўяўляў, што магу стаць першым, але разумеў, што канкурэнцыя вельмі высокая. Мае сапернікі больш за мяне ў спорце, у іх больш вопыту і, у рэшце рэшт, яны старэй, а гэта адыгрывае пэўную ролю. Але пасля таго, як я выбег з 52 секунд ужо ў папярэднім забегу, усе мае сябры і знаёмыя зараджалі мяне ўпэўненасцю, паўтараючы, што я змагу стаць чэмпіёнам.

У гэтым сезоне ты ўжо не раз спаборнічаў з тымі спартсменамі, з якімі бег у фінале чэмпіянату краіны, і вашы сустрэчы заканчваліся па-рознаму. Канкурэнцыя на дарожцы паскарала цябе?

- Так, вядома. Хоць я быў гатовы на лепшыя секунды яшчэ на Кубку краіны ў Брэсце, але мне не ўдавалася неяк скаардынавацца, адчуць свой бег. А вось ужо ў Мінску гэта адчуванне прыйшло, і я ўсё зрабіў так, як трэба.

Што перашкодзіла табе рэалізавацца на папярэдніх стартах гэтага сезону?

- У мяне не атрымлівалася бегчы правільна тэхнічна, але потым мне патлумачылі ўсе нюансы больш падрабязна, «разжавалі», я гэта засвоіў і, нарэшце, зразумеў. І ўжо на чэмпіянаце ўсё склалася так, як павінна быць.


Трохі звернемся да вытокаў. Як і калі пачаўся твой спартыўны шлях і чаму выбар упаў менавіта на лёгкую атлетыку?

- Я ўжо і сам не памятаю, калі дакладна пачаўся мой спартыўны шлях. Гэта здарылася недзе ў другім або трэцім класе. Да нас на ўрок прыйшоў настаўнік фізкультуры і абвясціў, што праходзіць набор у секцыю лёгкай атлетыкі. Шмат людзей сталі запісвацца, сябры пазвалі пайсці разам з імі, а я падумаў: Чаму б і не? Пачаў трэніравацца спачатку ў малодшай групе, нас паступова падрыхтоўвалі ў гульнявой форме, мы выконвалі розныя нескладаныя практыкаванні. Пастаянна з'яўляліся новыя асобы, людзі прыходзілі, сыходзілі, але я заставаўся.

Хто-небудзь у тваёй сямі меў дачыненне да спорту або ты ў гэтым плане першапраходца?

- Калі я не памыляюся, то ў свой час бацькі трохі займаліся проста для сябе: мама – лёгкай атлетыкай, тата – цяжкай. Калі я трапіў у спорт, яны мяне, вядома, падтрымлівалі ў гэтым пачынанні. Дарэчы, яны ўзрадаваліся з таго, што я прыйшоў у лёгкую атлетыку, таму што і самі таксама планавалі аддаць мяне менавіта ў гэты від спорту.

З бар'ерамі «пасябраваў» адразу ці ж паспеў паспрабаваць сябе ў іншых відах, перш чым вызначыўся з будучай спецыялізацыяй?

- Спачатку я спрабаваў сябе на розных дыстанцыях. 200м, 400м і 600м наогул ідэальна мне «заходзілі». Калі падрос, стаў вышэй за ўсіх астатніх у групе, трэнер прапанаваў паспрабаваць бегаць бареры. Спачатку выступаў на кароткіх барерных дыстанцыях, але ў мяне заўсёды была праблема: я не мог хутка апускаць нагу за барер, і мяне паступова пераключылі на доўгія.

Спадабалася адразу?

- Напэўна, не ва ўсіх бареры адразу выклікаюць нейкія яркія эмоцыі. Не скажу, што з самага пачатку гарэў жаданнем іх бегаць. Памятаю адзін выпадак. Перад нейкім стартам трэнер мне прапанаваў упершыню выступіць на дыстанцыі 300м з барерамі. Я падумаў і адмовіўся. А іншы навучэнец пагадзіўся. У выніку ён стаў першым, а я ў гладкім бегу абганяў яго. І ў той момант мне стала крыўдна, бо і на барерах я таксама мог выйграць. Падумаў тады: «Блін, а што, калі б у мяне атрымалася?» Пасля гэтага пачаў разумець, што трэба спрабаваць.


Твой трэнер – Пякарскі Аляксей Леанідавіч. Як табе працуецца ў групе пад яго кіраўніцтвам?

- У другім-чацвёртым класе я займаўся ў Таццяны Яўгеньеўны Пякарскай у падрыхтоўчай групе, а потым ужо перайшоў да Аляксея Леанідавіча. Ён трэнер, які разумее. Ведае і бачыць, што для цябе лепш, што ў цябе больш атрымліваецца, і падладжваецца пад гэта. Мне падабаецца працаваць пад яго кіраўніцтвам, мы знаходзім агульную мову. У спаборніцкі сезон у нас звычайна шэсць трэніровак у тыдзень, у падрыхтоўчы перыяд – па дзве ў буднія дні і адна ў суботу, што значыць увогуле адзінаццаць на тыдзень. Не скажу, што ў нас прама вельмі дружны калектыў па-за трэніровак, але падчас іх мы заўсёды аб’яднаны, падтрымліваем і хвалім адзін аднаго, спаборнічаем паміж сабой.

А што больш за ўсё па душы ў працоўным працэсе?

- Самы класны дзень тыдня – гэта нядзеля, таму што выхадны (смяецца). А калі сурёзна, то люблю працу на вынослівасць, напрыклад, пабегаць 6 па 600 метраў.

Зіма – не сезонны час для прадстаўнікоў доўгага барернага бегу. Ці любіш стартаваць на гладкай 400-метровай дыстанцыі?

- Гэтай зімой у мяне атрымалася на адну сотую секунды абагнаць Кірыла Старавойтава і выйграць першынство краіны, але я не лічу, што на гладкіх дыстанцыях у мяне ўсё атрымоўваецца. Хоць думаю, што калі цяпер мы ўжо выйшлі на такі ўзровень у барерным бегу, то здолею дадаць і на гладкай 400-метроўцы.


Рэкорд Беларусі ў катэгорыі U20 быў усталяваны Уладзімірам Будзько яшчэ ў 1984-ым годзе і роўны 48.74. Гэта вельмі хутка. У цябе наперадзе яшчэ цэлы год з юніёрамі, ці загадваеш ты для сябе нейкія канкрэтныя лічбы на 2021-ы год? Ці ёсць мяжа, якую ў што б там ні стала хочаш пераадолець?

- Я яшчэ пакуль не размаўляў з трэнерам на гэты конт, але я і сам разумею, што на чэмпіянаце краіны на апошнім бареры я «засёкся» і заключныя метраў 30-40 мне не вельмі ўдаліся. Гэта значыць я мог прабегчы яшчэ лепш, мог выбегчы з 51 секунды. Спадзяюся, што наступным летам мне ўдасца размяняць гэтую мяжу, а можа быць, нават выбегчы і з 50 секунд. Гэта ў дадзены момант мой асноўны арыенцір, і я разумею, што так бегчы рэальна.

З-за пандэміі каронавіруса гэтым летам спартсмены засталіся без міжнародных турніраў, але на наступны год запланаваны адразу два буйных юніёрскіх старту – чэмпіянат Еўропы ў Таліне і чэмпіянат свету ў Найробі. Ці вылучаеш ты які-небудзь з іх для сябе ў якасці прыярытэтнага?

- Калі я адбяруся на абодва, то хацелася б прыняць удзел і пазмагацца за высокія месцы і там, і там.

А прадставіць нашу краіну на камандным чэмпіянаце Еўропы ў Суперлізе ў Мінску ў кампаніі наймацнейшых атлетаў кантынента?

- Вядома! Я думаю, што гэта будзе незаменным вопытам.

Ты быў на трыбунах падчас Еўрапейскіх гульняў або Матчу Еўропа-ЗША? Як уражанні?

- Так, я глядзеў гэтыя спаборніцтвы. Уражанні – проста «вау»! У хлопцаў, якія выходзілі на старт, такі высокі ўзровень, да якога мне трэба яшчэ столькі трэніравацца, развівацца, удасканальвацца, станавіцца лепш... І, вядома, хацелася ў будучыні апынуцца на іх месцы. Але пры гэтым нават на чэмпіянаце Беларусі мне было хвалююча ад таго, што на трыбунах досыць шмат гледачоў, хаця на тым жа Матчы іх было куды больш. Калі бяжыш, ты не засяроджваешся на тым, што на цябе глядзіць столькі людзей і здымае тэлебачанне, ты проста робіш сваю справу. Затое адразу пасля фінішу ў мяне тройчы бралі інтэрвю, навокал былі камеры, і я, як мог, стараўся пераканаць сябе не звяртаць на іх увагі.


У Беларусі ў дадзены момант ідзе актыўная праца над развіццём эстафетнага бегу. Ці цікавая для цябе падобная камандная праца і хацеў бы ў будучыні стаць часткай нацыянальнай эстафетнай зборнай?

- Калі збіраецца моцная канкурэнтаздольная каманда, то з ёй, вядома, заўсёды хочацца бегчы, змагацца і перамагаць. З майго пункту гледжання, развівацца ў розных напрамках – гэта суцэльныя плюсы, таму калі акрамя бар’рнага бегу ўдасца дастойна паказаць сябе ў гладкім, то я з задавальненнем буду прадстаўляць краіну і ў складзе эстафеты.

У мінулым годзе ты прыняў удзел у Еўрапейскім юнацкім алімпійскім фестывалі ў Баку, але ён завяршыўся для цябе не самым удалым чынам. Нагадай, калі ласка, што тады адбылося ў фінале.

- Еўрапейскі юнацкі алімпійскі фестываль стаў маім першым буйным міжнародным стартам. У фінале я на сёмай дарожцы не пачуў стрэл, ён быў неймаверна ціхім. Хлопец, які быў на восьмым, проста перада мной, таксама дрэнна яго пачуў і не стартаваў, а проста лёгка выбег з калодак. Я зарыентаваўся на яго і пачаў спыняцца, а потым паглядзеў назад – а ўсё бягуць нармальна! Пачаў бегчы зноўку, але хуткасць ужо страціў.

А чым табе ў цэлым запомнілася атмасфера гэтага старту?

- У Баку мы былі даволі вялікай і дружнай камандай. Я пазнаёміўся з іншымі спартсменамі, са сваімі калегамі па віду з іншых краін. Па большай частцы, вядома, з тымі, з кім змог пагаварыць – гэта хлопцы з Украіны і Расіі. Ды і з нашай зборнай я не ўсіх добра ведаў да гэтага, а там мы ўвесь час праводзілі час разам, падтрымлівалі адзін аднаго, прымалі ўдзел у розных конкурсах у алімпійскай вёсцы. Было цікава і выдатна.


Як ты звычайна настройваешся на наступныя спаборніцтвы? Сыходзіш ў сябе ці наадварот стараешся забыцца?

- Падчас чэмпіянату краіны я стараўся забыцца, гутарыў з сябрамі, гуляў у настольныя гульні. Не накручваў сябе, і гэта, напэўна, таксама паспрыяла майму добраму выступленню. Вядома, трэба думаць пра свой бег, але ў меру, каб не перагарэць.

У гэтым годзе ты дэбютаваў на «дарослых» барерах. Ці адчувальнай апынулася для цябе розніца паміж 84- і 91-сантыметровымі?

- Шчыра кажучы, я не асабліва адчуў гэты пераход. У папярэднія гады я прывык да 84, але, калі пачалі ў гэтым сезоне падрыхтоўку на 91, часам нават лавіў сябе на думцы, што нейкія яны маленькія.

У чым асабіста для сябе бачыш найбольшы рэзерв для далейшага росту: ва ўдасканаленні хуткасных якасцяў ці ж у працы над тэхнікай пераадолення барераў?

- Я разумею, што ў мяне ёсць пытанні з тэхнікай, таму імкнуся больш працаваць над апрацоўкай барера, над рытмам. Ёсць, куды расці і прыбаўляць за кошт выпраўлення розных нюансаў.

Ці раўняешся ты на каго-небудзь з сусветных лідараў або вылучаеш кагосьці для сябе ў якасці куміра?

- Мабыць, не. Я стараюся не акцэнтаваць ні на кім занадта моцную ўвагу, каб не праявіць зайздрасць, што яны так могуць, а я пакуль не. Хачу сваім розумам і сваімі сіламі дасягнуць таго ж, чаго дасягнулі яны. Усё магчыма, галоўнае – верыць у сябе і станавіцца лепш.


Як думаеш, ці будзе ў бліжэйшы час пабіты сусветны рэкорд, які роўны 46.78, і хто можа гэта зрабіць?

- Калі шчыра, не думаю, што хтосьці апынецца здольны на гэта ў наступным годзе. Магчыма, Карстэн Вархольм зможа перапісаць сусветны рэкорд праз два-тры гады.

Давай крыху адцягнемся ад спорту. Дзе ты вучышся на дадзены момант і як атрымоўваецца сумяшчаць вучобу з трэніровачным працэсам?

- З 8-га класа я вучуся ў Магілёўскім дзяржаўным вучылішчы алімпійскага рэзерву. У гэтым годзе скончыў тут 11 клас і паступіў на курсы. Аб атрыманні вышэйшай адукацыі пакуль не задумваўся – наперадзе ў мяне яшчэ два гады вучобы. Сумяшчаць яе з трэніроўкамі лёгка, бо вучылішча пад гэта і зроблена.

Калі б табе трэба было ахарактарызаваць сябе ў некалькіх словах, што б ты сказаў пра сябе?

- Замкнёны, напэўна. Я не асоба люблю вялікія кампаніі. Зразумела, што на спаборніцтвах ты ад гэтага не сыдзеш, але калі ёсць выбар паміж тым, каб дзесьці патусавацца, або пайсці спаць, то я, хутчэй, выберу другі варыянт.


А як аддаеш перавагу праводзіць вольны час? Ці ёсць у цябе нейкія хобі, захапленні?

- У сонечнае надвор'е люблю прагуляцца па горадзе, пагутарыць з сябрамі, схадзіць у кіно, паесці піцу. Так як я жыву ў прыватным доме, імкнуся дапамагаць бацькам. А нейкіх канкрэтных пастаянных захапленняў у мяне няма: калі не ведаю, чым сябе заняць, магу ўключыць які-небудзь серыял або фільм, пагуляць у гульні на кампутары.

Калі б не лёгкая атлетыка, то ў якой сферы ты бы шукаў сябе?

- Яшчэ з дзяцінства ў мяне было жаданне пайсці ў МНС, і яно захоўваецца і да гэтага часу. Гэта выдатна – дапамагаць людзям!